وحدتي دارد مخالف هستند زيرا صوفيه صفات ونسبتهائى براي ذات حق اثبات مىكنند كه مغايرت آنها با ذات وى عقلي است نه عيني وخارجي وبنابراين عالم متكثرات را از حق تعالى به اعتبار كثرت صفات ونسبت‌ها نه از جهت وحدت ذات جائز مىدانند . بزبان ديگر مبدأ اوّل از جهت وحدت ذاتي تنها يك اثر از وى صادر مىشود كه همان قلم أعلى وملائك مهيمن وكمّل از أولياء باشند وهمه در يك مرتبه هستند وبواسطة همان صادر اوّل اعتبارات ديگر بذات ملحق مىشود وبوسيلهء آن اعتبارات كثرت وجوديه حقيقي تحقق مىيابد . بنابراين صوفيه در امتناع صدور كثير از واحد بسيط با حكما موافق هستند ولى از جهت صدور كثرت وجودي از مبدأ اوّل با آنان مخالف هستند . واما متكلمان ( اشاعره ) از جهت صدور كثرت وجودي از مبدأ اوّل موافقت دارند ولى از جهت جواز صدور كثير از واحد حقيقي با آنان مخالف هستند . بنابراين اشاعره كه قائل به امكان صدور كثير از واحد هستند نيازى بدقت نظر در چگونگى صدور ممكنات متكثر از مبدأ واحد ندارند ولى حكما وصوفيه كه قاعدهء « امتناع صدور كثير از واحد را قبول دارند » بدقت نظر وتشريح عقيدة خويش در باب چگونگى صدور ممكنات از مبدأ واحد اوّل نياز دارند . حكما مىگويند : صدور كثير از واحد به لحاظ اعتبارات مختلف جائز است وبيان نظر آنان در اين مسأله به لطف قريحه نياز دارد . وفرضيه آنان ( حكماء ) در اين مسأله چنين است كه : مبدأ اوّل را ( الف ) وصادر اوّل را كه مرتبه ثاني است ( ب ) فرض مىكنند وبراي ( الف ) بوسيلهء ( ب ) اثرى است كه ( ج ) باشد . وجود ( ب ) را نيز اثرى است كه ( دال ) باشد واين دو ( ج - د ) در مرتبهء دوم قرار دارند . آنگاه براي ( الف ) بهمراه ( ج ) اثرى است كه ( ه ) باشد وبهمين ترتيب اعتبارات تكثّر پيدا مىكند ومراتب افزوده مىشود تا به ده مرتبه مىرسد بدين تقريب مرتبهء اوّل ( الف ) مرتبهء دوم ( ب ) صادر از ( الف ) . مرتبهء سوم ( ج ) صادر از ( الف - ب ) و ( د ) صادر از ( ب ) به تنهائى . مرتبهء چهارم ( ه ) صادر از ( الف - ج ) و ( ز ) صادر از ( الف ، ب ، ج ) و ( حاء ) از ( الف ، د ) و ( طاء ) از ( الف ، ب ، د ) و ( ياء ) از ( ب ، ج )